اقتصادیخانه

نقدی بر کاهش ارزش ریال و جایگزینی آن با تومان

پول یک کشور و یا اسعار جهانی ابزار اندازه گیری ارزش های تولیدی در آن کشور می باشند. ریال وسیله یا ابزار اندازه گیری ارزشهای تولید شده در کشور ایران است. از طریق ریال می توان کالا و خدمات تولید شده در ایران را ارزش گذاری و امکان مبادله آنها را با یکدیگر فراهم نمود. مبادله ارزشهای تولیدی بین کشورها از طریق نسبت قیمتهای ارزی مشخص می گردد.

قیمت ارزهای رایج تا چند سالی پس از جنگ دوم جهانی و تا کنفرانس برتن وود در آمریکا متکی و متصل به مقدار طلای موجود در یک واحد پولی یا ارزی هر کشور بود. این نظام ارزی با پشتوانه طلا  توانست موفقیت خوبی در حفظ و ثبات قیمتها در سطح جهانی ایفا نماید زیرا  رشد اقتصاد جهانی در حد ۳ در صد و رشد استخراج طلا در جهان نیز در همان درصد بود لذا پشتوانه طلا توانست کار کرد خوب و مثبت خود را به اثبات رساند. با شکوفایی اقتصاد جهانی و کمبود ذخایر طلا، دلار را به پشتوانه طلا اضافه نمودند که توانست جریان و رونق مبادلات جهانی را تا حدود خوبی حفظ نماید. کاهش ذخایر طلا در آمریکا به علت کسری مداوم تراز جاری سبب شد که پشتوانه طلا و دلار از جریان مبادلات جهانی کلا حذف و سیستم آزاد و انعطاف پذیر مبادلات ارزی، جایگزین آن شود. حذف پشتوانه طلا و دلار از مبادلات جهانی و تعیین قیمت اسعار جهانی بر مبنای عرضه و تقاضا، دست و بال کشورها را برای سیاستهای پولی بی ضابطه و انتشار پول بدون پشتوانه طلا و دلار باز گذارد که موجبات  تورمهای نجومی در بسیاری از کشورهای عقب افتاده و یا عقب نگاه داشته شده در کشورهای آمریکای لاتین و آفریقا و در آسیا از جمله کشور ترکیه و در زمان حاضر نیز در کشور ایران را فراهم نموده است. در واقع تورم های بالاتر از سطح متوسط تورم جهانی اولین زنگ خطر برای کاهش ارزش پول یک کشور را تشکیل می دهد.

کاهش ارزش پول یک کشور را می توان جنبه های گوناگون مورد توجه و بررسی قرار داد.هر گونه مبالات ارزی، کالا و خدمات بین کشورها، در تراز نامه خارجی کشورها ثبت و ربط می گردد. مهمترین تراز در تراز خارجی، تراز جاری هر کشور است که اقلام واردات و صادرات کالا و خدمات را در یک کشور در بر می گیرد. نتیجه اضافه یا کسری در تراز جاری به تراز سرمایه جاری منتقل و نتیجه آن نیز به تراز سرمایه و در نهایت به تراز ارز و طلای کشور منتقل می شود. یکی از اهداف اقتصادی کشورها در سطح کلان، داشتن اضافه صادرات یا تعادل یعنی برابری صادرات و واردات در تراز جاری است. اضافه تراز جاری به معنی صادرات بیشتر و بهبود رشد، اشتغال و درآمد بیشتر در آن کشور و منتقل کردن فقر و بیکاری به همسایگان است. بدیهی است که اضافه تراز جاری به تراز سرمایه منتقل می شود که نشانگر بدهکاری کشورهای خارجی و معکوس آن نیز یعنی کسری تراز جاری به معنی بدهکاری کشور به خارج است.

علم اقتصاد جهت بهبود و ایجاد تعادل در تراز جاری راهکارهای مختلفی مانند کاهش قیمت پول داخلی نسبت به اسعار خارجی را مد نظر قرار داده است. از میان آنها می توان به کاهش اسمی و یا رسمی پول داخلی در مقابل اسعار خارجی اشاره نمود. کاهش اسمی ارزش پول داخلی همان چیزیست که از اول انقلاب تا زمان حاضر کم و بیش در ایران به وقوع پیوسته است. در زمان حاضر،موضوع کاهش رسمی ارزش ریال و نامگذاری آن با تومان در کشورمان مطرح شده و تا امروزه روز هم به اجرای قطعی نرسیده است.

کاهش ارزش پول ملی باید با اصلاحات جدی اقتصادی مانند ایجاد تعادل در بودجه های سالانه و بهبود کارایی، بهره وری و اثربخشی در تمام امور اداری، اقتصادی و اجتماعی همراه باشد تا اثرات و پیامدهای مثبت و امیدوار کننده به همراه داشته باشد.

البته کاهش ارزش ریال به خودی خود و بدون برنامه جدی اصلاحاتباعث روان تر شدن و تسهیل مبادلات می شود ولیکن این امر با یاس و سرخوردگی عمومی مردم به علت بی ارزش شدن پولشان و بی تاثیر بودن آن در رشد درآمد واقعی و اشتغال و بهبود شرایط واقعی اقتصاد همراه می شود.

در یک کلام وخلاصه، بگذارید بانک مرکزی ارزش ریال را یکبار هم که شده پایین بیاورد تا مردم فرق اقتصاد پویا و پیشرو از اقتصاد در حال رکود و اضمحلال را شناسایی کنند. شاید این امر درس خوبی برای سیاستگذاران و درک این مطلب باشد که جنگ کشورها با یکدیگر دیگر جنگ سنتی با تیر و کمان نیست بلکه این پیشرفت های اقتصادی اجتماعی یک کشور در تمام امور است که دشمنان را منکوب و شرمنده می کند.

علی اکبر نیکواقبال، اقتصاددان

برچسب ها
دکمه بازگشت به بالا
بستن